Meer voorlichting en preventie nodig om Nederland gezond te houden

Tijdens een werkbezoek van Liane den Haan aan het oncologiecentrum van het UMC in Maastricht werd duidelijk dat voorlichting, bewustwording en preventie cruciaal zijn om Nederland gezond te houden en de zorg passend en betaalbaar.

Bij een werkbezoek aan het Maastrichtse academisch ziekenhuis UMC kreeg Liane den Haan een heel goed beeld van het daar gevestigde oncologiecentrum. Helen Mertens, voorzitter van de Raad van Bestuur van het MUMC, Bernd Kremer, medisch directeur van het oncologiecentrum, Aiko de Raaf, hoofd Tumorteams van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en diverse experts op de werkvloer gaven Liane inzicht in hoe we in Nederland met de behandeling van kanker omgaan en de uitdagingen die daarbij komen kijken.

Betaalbaar

Alom werd duidelijk dat de grootste uitdaging waarvoor we in Nederland staan is om de zorg passend en betaalbaar te houden, ook over tien of twintig jaar. We hebben te maken met een dubbele vergrijzing en bovendien een groot tekort aan zorgpersoneel. E-health kan in de toekomst helpen, maar is niet dé oplossing. De les die we vanuit de coronacrisis geleerd hebben maakt dat pijnlijk duidelijk: er is weliswaar een corona-app gelanceerd, maar die blijft qua toepassingen ingewikkeld.

Voorlichting

‘Shared decision making’ is een van de belangrijkste aspecten van gezondheidszorg nu en straks, het samen met de patiënt beslissingen nemen. Het met elkaar beslissen over kwaliteit van leven en welzijn. Er zal ook meer aandacht moeten komen voor betere voorlichting over gezondheid en gezondheidswinst, om zo bijvoorbeeld de kans op kanker te verkleinen. De deskundigen van MUMC vertelden dat uit onderzoek is gebleken dat er een relatie is tussen obesitas en borstkanker. Omdat het percentage Nederlanders (en Europeanen) dat te dik is snel stijgt, zal ook het aantal vrouwen met borstkanker in de toekomst toenemen. Met alle gevolgen van dien: voor de patiënt die kanker krijgt, maar ook voor de druk op de zorg en op de zorgkosten.

Gezonder eten

Door middel van goede voorlichting moeten we ervoor zorgen dat veel mensen hun levensstijl aanpassen én dat kinderen al vroeg gezonder gaan eten en meer gaan bewegen. Preventie is de sleutel, naast voorlichting en bewustwording. “Als je iemand vraagt om vijf kilo af te vallen omdat zij kans heeft op borstkanker, dan komt die boodschap hopelijk wel aan”, meent oncologisch chirurg Heelkunde Marjolein Smidt.

Huidkanker

Ook bij huidkanker – met 52 procent de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland – is voorlichting en preventie cruciaal. Mensen moeten zich ervan bewust zijn dat ze niet alleen een middel tegen zonnebrand moeten smeren als ze naar het strand of zwembad gaan, maar óók als ze onbewust in de zon zijn. Smeer kinderen die buiten spelen in en bescherm jezelf als je in de tuin werkt of gaat wandelen. Naast bewustwording moeten mensen gemotiveerd worden om tot actie over te gaan: smeren, de juiste kleding dragen en zorgen voor schaduwrijke omgeving.

Voorlichtingscampagne

Er is een nationaal actieplan huidkanker waaraan verschillende partijen deelnemen, zo werd tijdens het werkbezoek verteld. Staatssecretaris Paul Blokhuis van VWS heeft toegezegd dat er een voorlichtingscampagne komt. Toch leven er ook vragen: komt die campagne er echt? En wat als er straks een nieuwe staatssecretaris is? Gaat die hier dan wel mee verder?

Tekst loop door onder de foto’s

Nationaal preventieakkoord

De vraag aan de politiek die tijdens het werkbezoek op tafel kwam is om werk te maken van veel meer en goede voorlichting aan het publiek over de gevaren van overgewicht en de risico’s. Zoals gezegd: er is het gevaar om borstkanker te krijgen, maar er is ook een aantoonbaar verband tussen obesitas en alzheimer. Waarom staat dat niet in het nationaal preventieakkoord? En waarom zijn artsen en het KWF niet betrokken bij het preventieakkoord? Zij zouden toch echt aan tafel moeten zitten en mee moeten praten!

Zorg verder verbeteren

Het oncologisch centrum van het MUMC verbindt oncologische zorg aan onderzoek, om op die manier te kijken hoe zij de zorg verder kunnen verbeteren. Doel van de oncologische behandelingen is altijd: overleven mét functiebehoud. Het gaat om meer dan het behandelen van kanker; ook om hoe iemand zijn of haar leven wil leiden na de behandelingen. Wat zijn iemands wensen en doelen en hoe kunnen we die samen verwezenlijken? Iemand die jong is wil andere dingen dan iemand die al op leeftijd is. En daarbij gaat het dus verder dan alleen lichamelijke zorg.

Zorg dichtbij

Om die doelstelling te bereiken werken in het MUMC alle afdelingen nauw samen. Uniek daarbij is dat in het samenwerkingsverband Oncozon negen ziekenhuizen in de regio plus een radiotherapeutisch centrum samenwerken en zorg verlenen aan 1,9 miljoen bewoners. Daarbij is elke patiënt verzekerd van dezelfde goede zorg op het gebied van oncologie, waar hij of zij ook binnenstapt. Het basisprincipe is om zo dichtbij mogelijk zorg te verstrekken en patiënten alleen verder weg te verwijzen als het niet anders kan. Hiermee wordt 5 procent kostenwinst geboekt als je het vergelijkt met Duitsland.

Hoog-complexe zorg

Belangrijk ander punt dat tijdens het werkbezoek werd besproken is de volumenorm, waarbij hoog-complexe zorg wordt geconcentreerd op bepaalde plaatsen. De volumenorm is door de zorg zelf afgesproken, zorgprofessionals leggen zich die zelf op. Voordeel is dat er op een bepaalde locatie veel expertise is voor specifieke behandelingen. Maar er kleven ook nadelen aan, ook voor ziekenhuizen zelf. Want als je zorg gaat concentreren, betekent dat dat het ene ziekenhuis die zorg gaat doen en het andere ziekenhuis die zorg verliest. Hoe ga je ‘geven en nemen’? Daar verzetten zorgprofessionals zich ook tegen: zij hebben passie voor hun vak en willen graag dat dat in ‘hun’ ziekenhuis behouden blijft. Vraag is: hoe ga je dat oplossen en wat is de beste oplossing? “Misschien kunnen we daar vanuit de politiek een rol bij spelen”, opperde Liane den Haan. “Want die problematiek moet worden besproken om samen tot goede oplossingen te komen.”

Wilt u op de hoogte blijven? Meld u aan voor onze nieuwsbrief!

    Share on facebook
    Share on whatsapp
    Share on linkedin
    Share on email
    Share on twitter

    Onze website maakt gebruik van analytische cookies om uw ervaring te verbeteren. Lees voor meer informatie ons privacybeleid.