Geen passende hulp door grote problemen bij ggz

Er zijn grote problemen bij de ggz en de suïcidepreventie. “Mensen krijgen door die problemen helaas niet de hulp die ze nodig hebben”, vindt Liane den Haan. “De problemen doen ook geen recht aan het personeel, dat zich inzet en toch niet de passende hulp kan bieden.”

Het debat over de GGZ en suïcidepreventie is door de Tweede Kamer naar voren gehaald, en dat is terecht, vindt Liane den Haan. “De druk is groot: wachttijden en voorgenomen sluitingen van afdelingen onderstrepen de urgentie. Daarnaast loopt de ggz vol met mensen met klachten die daar niet terecht hoeven te komen. Denk aan schuldenproblematiek, armoede en gezinsproblemen. Er wordt bij dit soort problematiek te weinig aan de voorkant ondersteund. En gemeenten, zorgverzekeraars en instellingen werken op dit punt nog te weinig samen. De instroom is daardoor hoger dan nodig.”

Overbruggingszorg

Liane vroeg de bewindspersonen naar de mogelijkheden om overbruggingszorg meer in te zetten voor mensen die op een behandeling wachten. “Te vaak worden medicijnen voorgeschreven zoals antidepressiva omdat behandeling door de wachtlijsten niet voorhanden is. Collega Paulusma en ik stelden hier al Kamervragen over. Wat vindt de minister hiervan? En kan er – bijvoorbeeld door overbruggingszorg – voor gezorgd worden dat dit niet meer gebeurt?”

Suïcidepreventie

Over suïcidepreventie maakt Liane zich ook zorgen. “In 2021 waren er 1859 suïcides in Nederland. Niet meer dan voorgaande jaren, maar helaas ook niet minder. Ik ben blij met de derde landelijke agenda suïcidepreventie en ik vroeg me af of de minister iets kan zeggen over de voortgang.”

De volledige inbreng van Liane den Haan bij het commissiedebat ggz / maatschappelijke opvang / suïcidepreventie met mister Helder voor Langdurige Zorg en Sport en staatssecretaris Van Ooijen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

“Vandaag spreken we over de GGZ, maatschappelijke opvang en suïcidepreventie. Belangrijke onderwerpen waar we als Kamerleden maar zeer weinig tijd voor krijgen. Dit doet geen recht aan de enorm grote problemen in de sector maar vooral doet het geen recht aan de problemen die mensen ervaren en het feit dat zij niet de juiste hulp krijgen die ze nodig hebben. Het doet geen recht aan het personeel dat zich inzet en niet de passende hulp kan bieden. We voeren dit debat dan ook eerder dan gepland. De wachtlijsten in de ggz worden niet minder, en de ene na de andere instelling schaalt af of sluit afdelingen of haar deuren door onder andere financiële problemen en personeelstekorten.

Heeft de minister in beeld welke andere instellingen in de nabije toekomst op het punt staan hun deuren te sluiten of te moeten afschalen? Wordt hierop geanticipeerd? En hoe kan de zorg voor de patiënten gegarandeerd worden? En hoe zorgen we ervoor dat hierdoor niet nog meer mensen op de wachtlijsten komen?

Naast financiële problemen en personeelstekorten zijn er nog andere redenen waarom de ggz overbelast is, en dat is dat te veel mensen bij de ggz terechtkomen met problemen die niet in de ggz thuishoren. Denk aan schuldenproblematiek, armoede en gezinsproblemen. Er wordt bij dit soort problematiek te weinig aan de voorkant ondersteund. En gemeenten, zorgverzekeraars en instellingen werken op dit punt nog te weinig samen. Hoe ziet de minister dit? En hoe ziet ze haar rol om die samenwerking te verbeteren?

De Nederlandse ggz heeft op 1 pagina alle programma’s en akkoorden per VWS-bewindspersoon in kaart gebracht. Het geeft een versnipperd beeld. Het maakt duidelijk dat op deze manier het heel moeilijk is om te monitoren wat de voortgang is en of doelstellingen wel worden behaald. Het zou goed zijn als VWS de Kamer in een integrale rapportage zou informeren over gezondheidsdoelstellingen en afspraken over de verschillende programma’s en akkoorden. Kunnen de bewindspersonen dat toezeggen?

Met de invoering van het zorgprestatiemodel begin dit jaar zou onder andere een einde komen aan het lonend zijn van het overbehandelen van en voorrang geven aan patiënten met lichte problematiek en het onderbehandelen van mensen met zware problematiek. De sector zelf geeft aan dat daar nog weinig van te zien is. Is het mogelijk dat de Nza onderzoekt of de doelstellingen van het zorgprestatiemodel zijn behaald? Daarbij zien we ook dat er te vaak medicijnen worden voorgeschreven zoals bijvoorbeeld antidepressiva omdat behandeling door de wachtlijsten niet voorhanden is. Collega Paulusma en ik stelden hier al Kamervragen over. Wat vindt de minister hiervan? En hoe kan ervoor gezorgd worden dat dit niet meer gebeurt? Bijvoorbeeld door overbruggingszorg.

Omdat de wachtlijsten niet korter worden, is die overbruggingszorg belangrijk. Bijvoorbeeld het initiatief de WachtVerzachter waarbij wachtenden worden gekoppeld aan ervaringsdeskundigen. Uw voorganger zei dat zorgverzekeraars de mogelijkheid hebben om overbruggingszorg in te zetten, maar dat op dit moment nog te weinig doen. Is deze minister bereid in gesprek te gaan met zorgverzekeraars zodat zij dit wel vaker gaan inzetten voor mensen die moeten wachten op een behandeling? Ook zei uw voorganger dat hij graag zou zien dat het een nieuwe cultuur zou worden bij gemeenten om budget vrij te maken om mensen in een overbruggingssituatie te helpen. Zijn gemeenten daar voldoende voor toegerust?, vraag ik de minister, en wil zij in gesprek gaan met gemeenten om vast te stellen wat nodig is voor gemeenten om overbruggingszorg vaker in te zetten.

Dan nog iets over suïcidepreventie. Er stonden nog geen stukken op de agenda over dit onderwerp, maar ik wil er toch aandacht voor blijven vragen. In 2021 waren er 1859 suïcides in Nederland, niet meer dan voorgaande jaren, maar helaas ook niet minder. Ik ben blij met de derde landelijke agenda suïcidepreventie en ik vroeg me af of de minister iets kan zeggen over de voortgang.

Tenslotte wil ik nog iets kwijt over de kennis over dementie bij de meldpunten verward gedrag. In het vorige debat is toegezegd dat ingezet wordt op het stimuleren van meldpunten verward gedrag om kennis te delen over dementie. Ik hoor graag van de minister wat de laatste stand van zaken is.

Wilt u op de hoogte blijven? Meld u aan voor onze nieuwsbrief!

    Share on facebook
    Share on whatsapp
    Share on linkedin
    Share on email
    Share on twitter

    Onze website maakt gebruik van analytische cookies om uw ervaring te verbeteren. Lees voor meer informatie ons privacybeleid.